muzeum śląskie, katowice, polska

Jak wiele innych miast Górnego Śląska, również miasto Katowice jest ściśle powiązane historycznie z przemysłem ciężkim i górnictwem, stanowiącymi, jako swoiste dziedzictwo, kulturowo-historyczny kręgosłup regionu. Powstałe w ten sposób charakterystyczne nienaturalne krajobrazy, budynki i kompleksy przemysłowe, zakorzenione w zbiorowej świadomości jako niepowtarzalne, tworzą kolektywną tożsamość, stanowiąc jednocześnie wyzwania z budowlanego punktu widzenia. Zostały one bowiem zaprojektowane dla bardzo specyficznych potrzeb tracących na znaczeniu w dobie w dobie globalizującej się gospodarki usług, a z powodu swojego już wyłącznie muzealnego charakteru poddawane są obecnie kosztownej adaptacji, bądź z braku spójnych koncepcji ich rewitalizacji nie są w ogóle wykorzystywane.

W przypadku Katowic sytuacja jest o tyle specyficzna, iż zlikwidowana kopalnia węgla kamiennego zlokalizowana jest w bezpośrednim sąsiedztwie centrum miasta. Tworzy to z jednej strony szansę lokalnego urbanistycznego i krajobrazowego zaakcentowania terenu miejskiego w jednym z rozwojowych regionów Europy, z drugiej strony umożliwia zainicjowanie swoistego projektu-impulsu dla przyszłościowego postindustrialnego przekształcania podobnych obszarów, w skali zarówno regionu jak i większej. Projekt Muzeum stanowi w tym kontekście punkt wyjścia dla długofalowej i zrównoważonej rewitalizacji obszernego, centralnie położonego terenu miejskiego.

Koncepcja opiera się na próbie zaproponowania obszernej powierzchni dla funkcji muzealnych przy minimalnej ingerencji w otoczenie. W nawiązaniu do dawnego znaczenia terenu, funkcje Muzeum oraz przyszłego Centralnego Holu Kwartału Muzeów zlokalizowane zostały w całości pod ziemią. Na zewnątrz widoczne są jedynie przeszklone kubatury przeznaczone dla funkcji administracji, wejść oraz doświetlenia i wentylacji przestrzeni podziemnych. Są one urbanistycznie tak rozmieszczone, aby harmonizowały z układem obiektów istniejących. Wraz z nowo utworzoną siecią ścieżek, placów oraz terenów zazielenionych powstaje w ten sposób publiczny obszar rekreacyjny, park miejski w najlepszym tego słowa znaczeniu. Projekt przewiduje także adaptację dwóch budynków istniejących na funkcje restauracji oraz pracowni muzealnych. Wieża wyciągowa szybu „Warszawa I” stanie się dzięki dobudowaniu windy oraz uzupełnieniu klatki schodowej dostępna dla zwiedzających, oferując widok na szeroką panoramę Katowic.

Riegler Riewe